ولایت نور - دین زرتشت و مسئله شرور

دین زرتشت و مسئله شرور

دین زرتشت و مسئله شرور
توحید دین زرتشت بدان گونه است که در ابتدا یک وجود واجب است که از آن به «اهورامزدا» یاد می شود که خدای بزرگ و فوق پروردگاران است.در رتبه و مقام پایین تر او دو خدای دیگر وجود دارند که یکی خالق و پروردگار روشنایی است که از آن به «خرد مقدس» یاد می شود و دیگری خالق و پروردگار ظلمت و بدی هاست که از آن به«خرد خبیث» یا همان اهریمن یاد می شود؛ در نتیجه توحید در دین زرتشت به تثلیث بیشتر شبیه است زیرا هر سه خدای آفریننده و خالق هستند.در نتیجه می بینیم که این عقیده با عقل در تضاد کامل است.در عقیده ما مسلمانان اصولاً چیز بد وجود ندارد و همه آفریده های خداوند در جای خود نیکو هستند( فتبارک الله الذی هو الاحسن الخالقین)
با توجه به تثلیث در زرتشتیت نتیجه می گیریم که مسئولیت بدی ها و شرور به عهده اهورامزدا- که آفریننده ی خرد خبیث است- می باشد؛زیرا:
1)اهریمنی که شرور را می آفریند خود توسط اهورامزدا آفریده شده است و اگر اهورا نمی دانست که اهریمن بد آفرینی می کند و اکنون نیز قادر به جلوگیری از او نیست پس خدایی جاهل و عاجز است که این جهل و عجز با وجود واجب در تضاد است.
2)اگر اهورا می دانست که اهریمن بد آفرینی می کند و اکنون قادر است او را از بدی باز دارد و بدون هیچ دلیلی مانع او نمی شود؛ از طرفی مسئولیت بدکاری اهریمن بعهده او خواهد بود و از طرفی دیگر سو خلقت او در تضاد با وجود واجب اوست.
حال برخی می گویند که آیا ثنویت در دین زرتشت بهتر از توحید نیست؟ در غیر این صورت مسئولیت آفرینش بدی ها بعهده خدای متعال خواهد بود و این در تضاد با« احسن الخالقین» بودن خداوند است.
در جواب به این سوال باید گفت که حل مسئله شرور از طریق دوگانه انگاری راه به جایی نمی برد؛ زیرا گستره ی نفوذ و قدرت الهی را محدود می سازد، طرفداران این عقیده خواسته اند خدا را از بدی تبرئه کنند اما او را به شریک داشتن متهم کرده اند.آفریده های خداوند همگی در جای خود نیکو و محترم هستند و چون برخی از مخلوق ها مثل مار، حشرات و و... که -در دین زرتشت انسان از آن نفرت دارد- برای انسان آسیبی می رسانند نمی بایست گفت که در کل موجودات شروری هستند، زیرا شر امری نسبی است نه مطلق.از نظر اسلام مسئله شرور به طور دیگری حل می شود و می گوید با اینکه در یک حساب، امور جهان به دو دسته نیکیها و بدی ها تقسیم می گردد، ولی در یک حساب دیگر هیچگونه بدی در نظام آفرینش وجود ندارد، آنچه هست خیر هست و نظام موجود نظام احسن است، و زیباتر از آنچه که هست امکان ندارد.
شرور و بدی در این جهان نسبی است؛ بطور مثال زهر مار برای دفاع از خود مار خوب است و برای انسان و سایر موجوداتی که از آن آسیب می بینند بد است. گرگ برای گوسفند بد است ولی برای خودش و گیاهان بد نیست و یا هزاران مثال دیگر از این قبیل.
مولوی می گوید:
زهر مار، آن مار را باشد حیات لیک آن،مر آدمی را شد ممات
پس بد مطلق نباشد در جهان بد به نسبت باشد این را هم بدان
به بیان دیگر هر چیز یک وجود فی النفسه دارد و یک وجود لغیره، به عبارت دیگر وجود هر چیزی دو اعتبار دارد، اعتبار فی النفسه و اعتبار لغیره.اشیا از این نظر که خودشان برای خودشان وجود دارند حقیقتی هستند و از این نظر بد نیستند. هر چیزی خودش برای خود خوب است و اگر بد است برای چیز دیگری است. همان طور که نیش عقرب برای محافظت از خود، خوب و برای دیگر موجودات بد است.
در کل اعتقاد به مسئله تثلیث در زرتشتیت( اهورامزدا،خرد مقدس و خرد خبیث) و خالق انگاشتن خرد مقدس و خرد خبیث، لازمه محدود پنداشتن خداوند متعال است و همچنین برای او شریک قائل شدن.

لينك ثابت نوشته شده در چهارشنبه دهم تیر 1388ساعت 0:54 توسط ::ناصر آسیابانی::